İdrar Yolu Enfeksiyonu Ve Tedavisi

İdrar yolu enfeksiyonu insan hayatı boyunca en az bir kere başımıza gelen bir olaydır.  En sık kadınlarda görülür. Bunun nedeni cinsel organda oluşan bakteri ve virüslerin mesaneye ulaşmasıdır. Normalde hemen atılabilen bakteriler vücudun savunma mekanizmasını bozarak enfeksiyona sebebiyet verir. Çoğu zaman aşırı ağrılı olabilir. Şişlikler oluşabilir. Kış aylarında görülme olasılığı daha sıktır. Bunun nedeni soğuk havalarda üşütme sonucu, elimizin ayağımızın hiç ısınmaması sonucu ve kendimize dikkat etmememiz sonucunda oluşabilir. Bir başka neden olarak bakteriler ve virüsler de bu enfeksiyona sebep olur.

Eğer idrar yapılırken sadece yanma şikayeti varsa genellikle üretra yani sidik borusuyla ilgili bir enfeksiyondan kaynaklanmaktadır. Bel soğukluğu en önemli sebebidir. Ayrıca cinsel birliktelikten dolayı oluşan mikroorganizmalar, vajinal kremler, sonta, kayganlaştırıcılar gibi birçok faktör de bu enfeksiyona sebep olabilir. Bu genel olarak alt idrar yolu enfeksiyonlarıdır. 

Tedavisi geç kalmış alt idrar yolu enfeksiyonları zamanla mesaneden yukarı doğru çıkarak farklı alanlarda enfeksiyona neden olabilir. Enfeksiyonun böbreklere kadar ulaşması durumu daha da ağırlaştırır. Bu tür tablolar ”pyelonefrit ” olarak tanımlanır.  Bu hasta gruplarının acil tedavi olması gerekir.

İdrar yolu enfeksiyonunun nedenleri:

Bakteriler: İdrar yolu enfeksiyonu genellikle sindirim sisteminde mevcut olan bakterilere bağlı olarak gelişir. Şayet bu bakteriler idrarı dışarı atmaya sağlayan üretraya yani sidik borusuna  kadar ulaşırsa enfeksiyon kaçınılmaz olabilir.

Böbrek taşları: İdrar yollarında tıkanma meydana geldiği zaman idrar yolu enfeksiyonu açığa çıkabilir. İdrar yolu tıkanmasının en önemli nedenlerinden biri böbrek taşlarıdır. Oluşan böbrek taşları bakterilerin çoğalacağı bir alan oluşturmuş olabilir.

Kabızlık: Düzenli aralıklar ile tuvalete çıkmak, idrarı tutmamak ve mesaneyi tam olarak boşaltmak idrar yolu enfeksiyonunu önlemek için önemli bir ayrıntıdır. İdrarın düzenli atılımı sağlanırsa idrar yolu daha temiz kalır. Fakat bazı durumlarda idrar düzeni bozulabilir. Özellikle kabızlık enfeksiyon için tetikleyici bir faktördür.

Mesanenin tamamen boşalmaması: Şayet mesane tamamen boşaltılamıyorsa ve idrar mesanede çok fazla kalıyorsa bu sorun enfeksiyona yol açan bakterilerin artmasını sağlayabilir.

Genital hijyen: Tuvalet temizliğine gerektiği kadar özen göstermemek enfeksiyon riskini arttırır. Aynı zamanda genital temizlik tuvalet dışında da çok önemlidir. Pamuklu çamaşır kullanmak, kullanılan pedin sık sık değiştirilmesi idrar yolu enfeksiyonunu önlemek adına yararlı olacaktır.

İdrar Yolu Enfeksiyonu Belirtileri:

  • Titreme
  • Ateş
  • Mide bulantısı
  • Bel Ağrısı
  • Birden bire başlayan kusma
  • İdrarda bulanıklık ve kan görülmesi
  • Göbek altında ağrı
  • İdrar miktarında değişim
  • Sık sık idrara çıkma

İdrar Yolu Enfeksiyonunda Tanı

İdrar yolu enfeksiyonuna tanı koymak oldukça kolaydır. Uygulanacak laboratuvar testleri ve idrar kültürü tanı için çoğu zaman yeterli olur. İdrar tahlilinde çoğu zaman lökosit ve bakteri görülmesi doğaldır. Tanı için önemli olan idrarın kirli olmamasıdır. Tanı için ilk gelen idrar boşa akıtılmalı, daha sonra ufak bir miktarı idrar kabına alınmalıdır. Bu tip idrarlara ”orta akım” idrar adı verilir. Antibiyogram ve kültür testinin amacı enfeksiyon ve bakterinin türünü tespit etmektir. Dolayısı ile kullanılacak antibiyotiğe karar verilir. İnatçı enfeksiyonlarda öncelikli olarak altta yatan neden tespit edilmeli, idrar akım ölçümleri alınmalı, sisteskopi ve ilaçlı böbrek filmi uygulanmalıdır.

İdrar Yolu Enfeksiyonu Tedavisi

İdrar yolu enfeksiyonu tedavisinde antibiyotik tedavisi ile hastaların %80’inde iyileşme sağlanabilir. Bazı vakalarda kültüre ihtiyaç duymadan ya da kültür sonucuna göre farklı türlerden antibiyotik reçete edilebilir. Ağrıyı hafifletmek için spazm çözücü ve ağrı kesici ilaçlar reçete edilir. Bol sıvı tüketilerek mekanik hijyen sağlanır ve tedavinin başarı oranı arttırılabilir. Üst idrar yolu enfeksiyonu vakalarında hasta hastaneye yatırılarak antibiyotik tedavisi uygulanır. Nükseden enfeksiyon problemlerinde ilk olarak altta yatan sorunun çözümü için cerrahi gerekebilir. Kasık bölgesinde hakim olan ağrı için sıcak su torbasından yararlanılabilir. Uygulanan sıcak su torbası ile idrarın daha ağrısız bir şekilde dışarı atılması sağlanabilir.